Inne spojrzenie na pomiar Journal Impact Factor

Niektórzy twierdzą, że wskaźnik Impact Factor (IF) traci swoje znaczenie. Od dawna IF stosowany jest jako wyznacznik znaczenia (jakości) czasopisma. Impact Factor (stworzony przez Eugene Garfield, założyciela the Institute for Scientific Information, teraz część Thomson Reuters), mierzy „a publication’s average number of citations per article per year”. Jakkolwiek informacja pozyskiwana w ten sposób jest istotna, to wiele osób sądzi, że nie oddaje ona dokładnego obrazu jakości czasopisma – lub jego wpływu (ang. „impact”). W świecie nauki można spotkać się z wieloma słowami krytyki odnośnie IF (np., czasopisma publikują wysokiej jakości artykuły na początku roku tak aby artykuły te miały dłuższy czas na „zgromadzenie” większej ilości cytowań na przestrzeni całego roku). Wiele osób w środowisku uważa, że są inne (być może nawet bardziej miarodajne) metody pomiarów.

Jedną z takich metod, zyskującą znaczenie od 2002 roku, jest mierzenie aktywności naukowej w czasach 2.0 (tzw. altmetrics). Skoncentrowane w sieci WWW narzędzia – jak „bookmarks”, „links”, „tweets”, czy też „blogs” oferują lepsze sposoby „filtrowania” szerszego wpływu jakie ma dane badanie naukowe.

Zamiast oszacowywania czasopism jako całości, niektórzy uważają, że uwaga powinna skoncentrować się na poszczególnych artykułach. Stąd też został powołany projekt COUNTER [https://www.projectcounter.org/], który rozwija „a use-based metric”, skupiający się na „online full-text single-article downloads”. Niniejszy czynnik może zliczać ściągnięcia pliku, gdziekolwiek artykuł pojawił się w sieci (np. jednostki skupiające dane, biblioteki cyfrowe, własna strona naukowca/zakładu badawczego, uczelni czy też wydawcy/czasopisma). Narządzie to dostarcza bardzo szybko wyniki, jest niezależnie audytowane i swoim zakresem obejmuje większość obszarów naukowych – ponad 15 000 czasopism (dane na 2013 rok).

Z kolei czasopismo PLOS stosuje tzw. pomiar „an article’s total online page views”; ilość ściągniętych plików PDF, tweets, wpisów na Facebook i Wikipedia, itp. (interesują ich czytelnicy, którzy wykorzystują badanie, a nie tylko dokonują cytowania pracy).

Generalnie, wszystkie stosowane narzędzia stosowane do pomiarów publikowalności posiadają swoje znaczenie i dostarczają spojrzenia z innej perspektywy, niekiedy innej informacji dla wielu osób w różnym czasie.

Sources:

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1087/095315103322110996/epdf

Science Editor: July – September 2013; Vol 36; No 3